مصطفى النوراني الاردبيلي
338
دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )
مشخصات : گياهى است پايا ، بومى نواحى شرقى شبه قاره هند و مناطق حاره جنوبى آسيا ، گلهاى آن مجتمع و سنبله به رنگ زرد و تخم آن خيلى ريز و سياه رنگ است و اغلب تخمها بدون نطفه و عقيم هستند . تكثير آن از طريق كاشت قطعاتى از ساقه زيرزمينى سال رويش قبل يا ساقه هوايى ريشهدار آن مىباشد . تركيبات شيميايى : در گياه وجود كوركومين ، تورمرون ، زينجى برون و اسانس روغنى فرّار و تورمرول چربى ، نشاسته و ماده رنگى كوركومين در ساقه زير زمين آن تأييد شده است . خواص - كاربرد : اين گياه گرفتگيها و انسداد كبد را باز مىكند . جويدن آن در دهان براى تسكين درد دندان مفيد است . در هندوستان از بيخ گياه بهعنوان ادويه معطّر ، محرّك ، تونيك ، بادشكن ، تصفيه كننده خون و تب بر و در استعمال خارجى براى التيام زخم و در موارد دررفتگى اعضا مصرف مىشود . « 1 » عروسك پس پرده در كُتب طبّ سنّتى و در بازار دارويى با نامهاى عروسك پس پرده و معرّب آن جوز المزح و حب اللهو و به زبان چينى « گياه فانوس » ناميده مىشود . مشخصات : گياهى است چند ساله ، بلندى آن زياد نيست و معمولًا از 70 سانتىمتر كمتر است . داخل ميوه دانههاى ريز سفيد رنگ جاى دارد . تكثير گياه از طريق كاشت بذر آن ممكن
--> ( 1 ) - معارف گياهى ، ج 2 ، ص 335 .